• 100 gram mąki żytniej,
• 100 ml wody (ciepłej),
• słoik litrowy,
• drewniane „mieszadło”, raczej nie metalowe, a już broń Boże aluminiowe.

1 dzień
Rano: Wsypujemy do słoika mąkę, zalewamy ciepłą wodą ok. 36,6-40 stopni (nie więcej), mieszamy patyczkiem, przykrywamy ściereczką, zostawiamy przykryte w ciepłym miejscu (bez przeciągu).

UWAGA.
Jako wylęgarni zakwasu możemy użyć lekko (lekko!) podgrzanego piekarnika, jeśli mamy wyświetlacz temperatury to super, wtedy wiemy, że nie przekroczymy magicznych 40 stopni (to tak jak u człowieka, zaczynamy się lekko gotować).

2 dzień
Rano: Pomieszać (oczywiście drewnianym mieszadłem), odstawić do wylęgarni na kolejną dobę.

3 dzień
Powinna zacząć się fermentacja, co można poznać po kwaśnym zapachu.
Wieczorem: Dodajemy 50 g mąki i 50 ml wody. Mieszamy. Przykrywamy. Odstawiamy.

4 dzień 
Rano: Mieszamy. Przykrywamy. Odstawiamy.
Wieczorem: Dodajemy 50 g mąki i 50 ml wody. Mieszamy. Przykrywamy. Odstawiamy.

5 dzień. 
Już „bladym świtem” powinny się pokazać liczne pęcherzyki na powierzchni zakwasu.

Zakwas powinien być już gotowy.

Możemy zacząć wypieki.

Niektórzy szczęśliwcy czekają krócej. Po prostu wszystko zależy od warunków.

5 dni jest okresem optymalnym dla powstania zakwasu.

Trzeba pamiętać aby przy każdym pieczeniu chleba odłożyć ½ litra ciasta (jako zakwas do następnego wypieku). Taki zakwas trzymamy w lodówce w przykrytym, ale nie zakręconym słoiku (wybuch przy odkręcaniu murowany… umyć kuchnię… współczuję). Maksymalnie przechowywałam zakwas 3 tygodnie. Nie zepsuł się bardziej niż jest zepsuty. Nie dokarmiałam mąką jak w niektórych przepisach. Choć wersja z dokarmianiem jest całkiem niezła i nie musimy odkładać 1/2 litra ciasta tylko 3-5 łyżek. Wtedy dzień przed pieczeniem dokarmiamy zakwas 50 g mąki i 50 ml wody. Nie próbowałam tej metody.

Jeszcze jedna ważna rzecz. Nie musimy zużyć całego 1/2 litra zakwasu. Można dać połowę. Takie rozdzielenie może się przydać przy większej ilości wypieków.

Najlepiej rozpowszechnić przepis wśród znajomych i kiedy wypadamy z pieczenia, zawsze ma nam kto odłożyć kawałek ciasta.

Podstawa:

• 1 kg mąki do chleba (orkiszowa lub żytnia, lub pszenna pełnoziarnista …),
• 1/2 kg mąki tortowej,
• 3 łyżeczki soli,
• 1/2 litra zakwasu,
• 1,6 litra wody,
• 3 foremki chlebowe,
• masło do wysmarowania  foremek.

Dodatki (według uznania),

• 1/2 szklanki słonecznika,
• 1/2 szklanki siemienia lnianego,
• 1/2 szklanki pestek dyni,
• 1/2 szklanki otrębów,
• kminek,
• czarnuszka,
• orzechy,
• suszona śliwka, żurawina … itd., itp.

Wszystkie produkty sypkie wsypać do dużego naczynia i wymieszać. Dodać zakwas i 1,6 litra wody. Wyrobić dokładnie ciasto do konsystencji gęstego cista drożdżowego. Do litrowego słoika odłożyć 1/2 litra ciasta, które będzie zakwasem do następnego chleba. Resztę ciasta przełożyć do foremek (mniej więcej do połowy wysokości formy), wcześniej wysmarowanych masłem. Przykrywamy ściereczką i odstawimy w ciepłe miejsce do wyrośnięcia na 6-8 godzin. Kiedy ciasto dotknie ściereczki jest gotowe do wsadzenia do piekarnika. Piec około 75 minut w temp. 180 stopni. (Moja rada: 25 minut 180 stopni grzałka dolna bez termoobiegu, następnie 50 minut 180 stopni wszystkie grzałki z termoobiegiem).

Po upieczeniu, od razu wyciągnąć chleb z formy i postawić go w przewiewnym miejscu, tak aby nie przylegał cały spodem do podłoża. Dobra wentylacja zapobiegnie zawilgoceniu chleba w czasie stygnięcia.
Chleb można podawać z wszystkim. Jest smaczny, zdrowy, nie zawiera żadnych szkodliwych substancji wspomagających wzrost, jest konkretny i tani. Prawidłowo przechowywany (bez folii !!!, można zawijać w ściereczkę) jest smaczny do ostatniej kromki chleba.

Co do zakwasu. Można go zrobić samemu, trwa to 3-5 dni lub krótszym sposobem … dostać od osoby, która piecze taki chleb. Polecam się.

Aneta Jawień